Đã gần hai chục năm nay, nhà thơ Vũ Lệ Hương là một tác giả nữ đáng chú ý ở xã Tứ Kỳ, thành phố Hải Phòng. Các sáng tác của chị thường mang đậm hơi thở của làng quê Xứ Đông, với những hình ảnh quen thuộc như con sông, vườn cây, và những nét sinh hoạt bình dị. Chị thể hiện những suy tư về thời gian và kỷ niệm xưa cũ, với giọng thơ nhẹ nhàng, nữ tính, giàu hình ảnh và sức gợi cảm.
Vẻ đẹp của bốn mùa và ký ức thiên nhiên hiện lên trong thơ chị sinh động và đầy hoài niệm qua các loài hoa và sắc màu của thời gian.
Mùa xuân có sắc trắng tinh khôi của hoa sưa, hoa bưởi và những lời nguyện cầu bình yên trong làn mưa bụi. Bài thơ “Mùa hoa sưa” như được viết ra bằng một không gian nhuốm màu hoài niệm với sắc trắng tinh khôi của hoa sưa giữa “cái rét nàng Bân”. Tác giả khéo léo lồng ghép hình ảnh cô bé ngày xưa hồn nhiên với người phụ nữ hiện tại đang “ép nhớ vào tim”. Những bông sưa không chỉ là loài hoa của mùa xuân Hà Nội mà còn là chứng nhân cho “câu đợi câu chờ”, cho những vụng dại tuổi mười lăm “nhiệm màu như nhen lửa”. Nghệ thuật sử dụng từ ngữ gợi hình như “trắng trời nỗi nhớ”, “biêng biếc một mùa xanh” giúp người đọc chạm vào được sự mong manh của ký ức.
Mùa hạ nồng nàn hương sen “gần bùn mà chẳng tanh hôi mùi bùn”, hay sắc bằng lăng tím ngắt một góc phố Thụy Khuê. “Sen tàn” là một bài thơ xúc động về tình cha con và những chiêm nghiệm về vòng đời. Hình ảnh người cha ngồi hãm trà sen trong làn mưa, khen ngợi phẩm chất “gần bùn mà chẳng tanh hôi mùi bùn” là một nét vẽ đẹp về cốt cách con người. Bài thơ không chỉ nói về sự tàn phai của một mùa hoa mà còn là sự xót xa của người cha khi con gái đi lấy chồng. Những từ ngữ như “thanh xuân uống cạn”, “má hồng đa đoan” gợi lên thân phận người phụ nữ trong dòng đời “bể dâu tan hợp”.
Mùa thu trong thơ Vũ Lệ Hương là những đóa hoa hướng dương rực rỡ, hoa cúc miên man và những sợi nắng vàng “hong vàng muôn trái cây”. Mới đây chị viết về mùa thu đậm tình:
“Vẫn còn đây mùa hoa sữa
Trên môi em đầy heo may
Ngước nhìn trời xanh thăm thẳm
Qua rồi ánh mắt ban mai”.
Vũ Lệ Hương cho rằng:
“Rồi mùa thu đợi em bên song
Đằm thắm hay già cỗi
Bao chuyện buồn vui em không nhớ nổi
Vậy mà anh em đã không quên
Thời gian
Không quên một ai
Thời gian ghé thăm tất cả chúng ta
Và cùng đưa ta đến bến tàu ga cuối
Đông sang!”.
Trong thơ của chị, mùa đông thì xao xác gió với cúc họa mi bừng nở, mang theo nỗi nhớ về một thời đắm say đã lùi xa vào sương mù ký ức. Cảnh chiều đông như nói hộ lòng người:
“Góc phố chiều đông ai bước mau
Lá bàng trước gió chẳng phai màu
Dòng sông con sóng im lìm vỗ
Thao thức tiếng lòng thương nhớ nhau”.
Chị như thấy mùa đông thức gọi bao ký ức:
“Ta đã qua những mùa hoa rực lửa
Chợt xao lòng bông hoa nhỏ đậu trên vai
Từng hơi thở và làn hương nhắc nhớ
Những dại khờ khao khát tuổi đôi mươi”.
Nhà thơ Vũ Lệ Hương sinh năm 1979. Cô giáo của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Tứ Kỳ được bạn đọc xa gần biết đến qua hàng trăm bài thơ, tản văn và một vài bút ký giàu cảm xúc, xuất hiện rải rác trên các ấn phẩm văn nghệ của tỉnh Hải Dương cũ và những tờ báo dành cho tuổi trẻ. Chị đã tái hiện một thế giới đầy sương khói, nắng mưa của ký ức, từ những góc phố quen, mái trường xưa cho đến những chiêm nghiệm sâu sắc về “trường đời”. Đọc thơ Vũ Lệ Hương, ngỡ được dẫn lối vào một khu vườn của cảm xúc, nơi mỗi trang thơ là một cánh hoa rơi nhẹ nhàng vào lòng người, vừa ngọt ngào hương vị bốn mùa, vừa trĩu nặng những trải nghiệm tinh tế.
H. K.
