Trong nhịp sống hối hả và những biến động không ngừng của đời sống hiện đại, thơ ca đôi khi trở thành một khoảng lặng cần thiết để con người tìm về với chính mình. Tập thơ “Dòng sông nhớ” (Nhà xuất bản Văn học – 2026) của nhà thơ Lê Việt Hùng chính là một tiếng nói lặng lẽ nhưng bền bỉ như thế – một hành trình tâm tưởng quay về với những giá trị căn bản của hồn cốt con người Việt.
Điểm nổi bật xuyên suốt tập thơ là một cái tôi trữ tình đắm mình trong dòng chảy của kỷ niệm. Ký ức trong thơ Lê Việt Hùng không khép kín mà mở rộng thành những rung động mang tính cộng đồng. Hình ảnh người cha, người mẹ, bếp lửa, cánh đồng, và dòng sông xuất hiện với tần suất dày đặc, không chỉ là chi tiết đời thực mà đã trở thành những biểu tượng văn hóa đặc trưng. Hình ảnh người mẹ: Là “trục cảm xúc” nâng đỡ toàn bộ thế giới tinh thần của tác giả. Mẹ hiện lên qua những vần thơ lam lũ, tảo tần trong các bài thơ “Rét ngọt nàng Bân”, “Trà ướp sen của mẹ” hay “Mẹ tôi”.
Bài thơ “Rét ngọt nàng Bân” là một trong những bài thơ tinh tế nhất viết về hình ảnh người mẹ. Bài thơ khắc họa chân thực sự lam lũ của người mẹ trong cái rét “ngọt” – cái rét cuối mùa của tháng Ba. Hình ảnh “Mẹ thức cùng tiếng gà”, “Ngón tay ngâm bùn lạnh” cho thấy sự hy sinh thầm lặng của mẹ bên gốc mạ. Điểm sáng của bài thơ nằm ở câu “Bàn tay mẹ thắp giấc mơ vàng”, biến công việc cấy cày cực nhọc thành một hành động thiêng liêng, nhen nhóm niềm hy vọng về một mùa vàng ấm no.
Hình ảnh người cha: Gắn liền với ký ức chiến tranh khốc liệt nhưng đầy tự hào trong các bài thơ “Chuyện của cha”, “Nhớ mùa đông”, thể hiện ý thức sâu sắc về truyền thống và sự tiếp nối giữa các thế hệ.
Bài thơ “Nhớ mùa đông” đại diện cho mảng ký ức chiến tranh và tình đồng đội sâu nặng. Tác giả đưa người đọc ngược thời gian về những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Mùa đông trong thơ không chỉ có cái lạnh “thấu xương” của thiên nhiên mà còn có cái lạnh của những trận đánh đồn địch, của những đêm “ém bên sông ngòi”. Bài thơ gây xúc động mạnh ở đoạn kết khi người lính trở về sau chiến tranh vẫn đau đáu đi tìm đồng đội: “Trong chiêm bao mơ dáng hình đồng đội / Giữa rừng già cất lên tiếng gọi”. Đó là sự kết hợp giữa lòng biết ơn và nỗi đau hậu chiến trầm lắng.
Lê Việt Hùng không tự đóng khung mình trong một vùng địa lý hẹp. Tập thơ là một tấm bản đồ cảm xúc trải dài từ đồng bằng, miền biển đến miền núi, từ Bắc vào Nam. Những địa danh như Cát Bà, Nga Sơn, Quảng Trị, Tây Nguyên, Sa Pa… không chỉ là tọa độ không gian mà đã biến thành những “trường cảm xúc” – nơi tác giả gửi gắm tình yêu đất nước hòa quyện trong chiều sâu lịch sử và văn hóa.
Bài thơ “Chiều Nga Sơn” là một bài thơ tiêu biểu cho mảng thơ viết về các vùng đất, nơi tình yêu đất nước hòa quyện vào tình yêu gia đình của Lê Việt Hùng. Tác giả về thăm quê mẹ Nga Sơn qua hình ảnh đặc trưng là đồng cói. Bài thơ giàu nhạc điệu với tiếng “trống chèo ký ức” và tiếng “khung dệt cất ngàn tiếng thơm”. Nga Sơn hiện lên không chỉ là một địa danh địa lý mà là một miền cổ tích, nơi lưu giữ tình thương cha mẹ và những lời hẹn ước.
Thơ của Lê Việt Hùng không phô trương về hình thức nhưng có độ “ngấm” nhờ sự chân thành và trải nghiệm sống thực tế. Mỗi bài thơ của Lê Việt Hùng như những nhánh sông nhỏ cùng đổ về dòng sông lớn là ký ức và lòng biết ơn, đúng như nhan đề “Dòng sông nhớ”.
Bài thơ “Người trong bếp đi ra” viết theo lối hiện đại với góc nhìn mới mẻ về vai trò của người phụ nữ trong gia đình. Lê Việt Hùng không ca ngợi phụ nữ bằng những từ ngữ đao to búa lớn mà bằng sự thấu hiểu thâm niên “mười năm… hai mươi năm” trong gian bếp. Hình ảnh người phụ nữ “xộc xệch áo quần”, “tóc quyện mùi khói bếp” nhưng là nguồn cội nuôi dưỡng những “anh hùng, thi sĩ”, những “kỹ sư, bác sĩ” tương lai đã tạo nên một sức nặng nhân văn sâu sắc. Bài thơ khẳng định: hạnh phúc gia đình và sự thành công của xã hội được xây móng từ sự tận hiến lặng thầm của người đàn bà trong bếp.
Bài thơ “Bâng khuâng” viết theo thể thơ lục bát truyền thống, thể hiện nỗi lòng của người con xa quê. Với nhịp điệu nhẹ nhàng, bài thơ đánh thức những kỷ niệm thân thuộc: mùi hương rơm rạ, tiếng sáo diều, và hình ảnh “tóc bạc song thân”. Câu thơ “Giữa nơi phố thị phù vân không màng” thể hiện thái độ sống trân trọng nguồn cội, coi những giá trị quê kiểng là chỗ dựa tinh thần vững chắc nhất giữa cuộc sống xô bồ. Đây chính là “không gian để trở về” mà tập thơ muốn hướng tới.
Không tìm kiếm những cách tân hình thức cực đoan, tác giả chọn lối viết chân thành, giàu tính tự sự. Ngôn ngữ thơ của ông không cầu kỳ nhưng giàu sức gợi, hình ảnh gần gũi nhưng có chiều sâu liên tưởng lớn. Những câu thơ dường như được chưng cất từ chính trải nghiệm sống thực tế, tạo nên độ “ngấm” và dư âm lâu bền trong lòng bạn đọc.
Điều quý giá nhất ở tập thơ “Dòng sông nhớ” là mạch ngầm nhân văn xuyên suốt. Dù viết về điều gì, Lê Việt Hùng vẫn luôn hướng tới những con người bình dị, lam lũ mà giàu nghĩa tình. Tập thơ không chỉ để đọc mà còn là một “không gian để trở về” – nơi con người tìm thấy sự cân bằng giữa những xô bồ của thực tại.
Tập thơ “Dòng sông nhớ” khẳng định một điều giản đơn nhưng sâu sắc: Sức sống lâu bền của thơ ca đôi khi không nằm ở sự mới lạ về hình thức, mà chính là độ chân thành của cảm xúc và chiều sâu của trải nghiệm.
Tập thơ “Dòng sông nhớ” của Lê Việt Hùng là một hành trình đầy xúc động đưa người đọc trở về với những giá trị nhân bản cốt lõi. Tác giả không chọn lối cách tân hào nhoáng, mà dùng ngôn ngữ mộc mạc, chân thành để khơi lại dòng chảy ký ức về gia đình, quê hương và lòng biết ơn. Hình ảnh người mẹ tảo tần và người cha đi qua khói lửa chiến tranh hiện lên thiêng liêng, hòa quyện trong những kỷ niệm về thời bao cấp gian khó với “ô tem phiếu” hay “thóc gạo đong bơ”. Không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên, dòng sông trong thơ Lê Việt Hùng còn là biểu tượng của sự bồi đắp, lưu giữ tuổi thơ và hồn cốt dân tộc. Với những vần thơ về mùa thu, về tiếng lòng giao mùa như thế, tác giả mang đến bạn đọc một không gian tĩnh lặng, từ đó tìm thấy sự bình yên giữa nhịp sống hối hả. Điểm sáng của tác phẩm thơ này chính ở chiều sâu nhân văn, nơi những trải nghiệm cá nhân của nhà thơ chạm đến sự rung cảm chung của cộng đồng. Như một nốt lặng quý giá, tập thơ thực sự là “không gian để trở về” dành cho những ai luôn trân trọng cội nguồn và ký ức.
