Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là danh nhân văn hoá lỗi lạc thế kỷ 16. Ông được người đời tôn xưng là “Tiên tri Trạng Trình”, “Tuyết Giang phu tử” và là biểu tượng của trí tuệ, khí tiết… VHP xin chọn và giới thiệu chùm thơ của các nhà văn Hải Phòng thu được từ Trại sáng tác VHNT “Danh nhân văn hoá Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm” tháng 12/2025.
Trần Ngọc Mỹ
LỜI SẤM CỦA TRẠNG TRÌNH
Trung Am tự hào có Trạng Trình
Bóng tháp nghiêm đứng giữa trời đất Việt
Chiếc chìa khóa mở ra cục diện lịch sử
Bậc hiền triết chạm tới danh giới siêu nhiên
Khi vận nước nghiêng nghả, nhà Hậu Lê rối ren
Người biết lùi bước nhẫn nại
Đỗ đầu cuộc thi Hương, Hội, Đình thời Mạc trị
Bạch Vân cư sĩ luận thế cục thật tài
Một đời rạch ròi những đúng – sai
Phú quý quan trường chẳng trói được chí khí
Người về nương khói sương Tuyết Giang
Mây trắng làm bạn, nước sông làm gương
Trái tim yêu thương ấm lòng đất núi
Chẳng ở Kinh Đô, vẫn lo việc triều chính
Những trở trăn không tách khỏi đạo đời
Ánh sáng chỉ lối nhà Mạc lên Cao Bằng
Mách họ Nguyễn đi trấn Thuận Hóa
Khuyên Trịnh “giữ chùa thờ Phật thì ăn oản”.
Ý nghĩ ai chợt băn khoăn
Đó là truyền thuyết hay sự thật?
Chuyến đò nhân gian chở bao nông nỗi
Mỗi thời đại cứ oằn mình biến động
Vương triều vần xoay bốn mùa gió lộng
Nhịp buồn vui lên xuống, được mất thất thường
Nhưng sau hàng trăm năm, bí ẩn đã được làm rõ
Lời sấm truyền như ánh lửa bừng lên sáng tỏ
Người tiên tri khiến hậu thế phải rùng mình
Đời đời cúi trước Trạng Trình bằng đức tin.
T.N.M
Nguyễn Thị Thanh Hải
ĐÁ NỔI, LÔNG CHÌM – LỜI SẤM GỬI NHÂN GIAN
Thầy ngồi, bóng đổ đăm chiêu
Lặng nghe thế sự buồn nhiều hơn vui
Biết mai gió dập mưa vùi
Cáo sớ dâng, chẳng ai người muốn tin
Tham quan ô lại nổi lên
Thanh liêm chính trực chìm miền thẳm sâu
Nói ra nhân thế thêm sầu
Lời như gió thoảng, bạc đầu mà thôi
Tốt cô độc, phút không lời
Qua hà cũng chịu bỏ rơi thế cờ
Thương đời giữa chốn chơ vơ
Thương dân lận đận vật vờ tháng năm
Khoác lên mình tấm áo trầm
Dõi theo bao lớp sóng ngầm đổi thay
Sấm thiêng thầy gửi đời này
“Lông chìm, đá nổi” có ngày đảo ngôi.
N.T.H
Kim Chuông
TÔI CÚI ĐẦU BÁI LẠY MỘT “KHUÊ VĂN”
Tôi cúi đầu bái lạy một “Khuê Văn”
Một “Đại thụ” bóng tỏa trùm nước Việt
Thế kỷ thứ Mười sáu dài xa
Một cõi Trời
Một cõi Người
Cõi Đất
Một “Minh tinh” ngời sáng
Một Trạng Trình
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Một thế kỷ hiện hình
Một Nhà Giáo – Nhà tiên tri
Thi sĩ …
Người cách xa ta nghìn tầng cao huyền bí
Người lại ở rất gần ta như hoa trước hiên nhà
Là vĩ nhân
Triết lý giản đơn mà
Cái “Không biết” – Người gọi về “Cái Biết”
Cái nghìn trang người đời triết thuyết
Lại nằm giữa tay Người – Người trao giữa tay ta
Cái “người trần, mắt thịt” chẳng nhìn ra
Cái “Không thấy” – Người gọi về “Cái Thấy”
Cái cụ thể mịt mờ sau bức rèm che ấy
Người giúp ta “mở mắt” gặp đời này
Người luận về sông núi cỏ cây
Về thế cuộc
“Tam bách niên chi tiền, tam bách niên chi hậu”
Địa lý – Thiên văn – (biên cương) Biển đảo
Trước mặt, sau lưng … Thế cuộc rộng dài
Trong muôn ngàn tinh tú sáng giữa trời
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm đi từ làng Lý Học
Từ Quán Trung Tân, từ Hàn Giang xa khuất
Người hóa tượng đài sống mãi với dương gian.
K.C
Trần Đức Trí
SONG MAI TỨC CẢNH*
Song Mai ân nghĩa một ngôi chùa
Gửi gắm lòng riêng cụ Trạng xưa
Người đẹp đi đâu không trở lại
Thần thiêng ở đó đã về chưa?
Năm trăm năm trước tròn chưa đủ
Bát vạn đời nay khuyết vẫn thừa
Bóng lẻ trăng thề nghiêng Bến Thiện
Bạch Vân mây phủ Tuyết Giang mưa.
________________
* Song Mai – tên ngôi chùa nằm trong khu DTLS Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, tương truyền NBK dựng chùa tặng bà Minh Nguyệt, vợ ba của Cụ Trạng.
Tô Ngọc Thạch
MƠ HOA TRÔI PHÍA TRÌNH TUYỀN
Mơ hoa trôi phía Trình Tuyền(1)
Bóng cò lội ngược giữa miền nhân gian
Chiều buông trên Úm Mạt trang
Trung Tân sấm vọng Tuyết Giang xanh bờ
Nghinh Phong nghiêng phía vàng mơ
Mai Am còn đọng “Giữ chùa…”(2) lời thương
Trường Xuân nối nhịp đêm trường
Đống Thờ, đống Cụt phong sương quê Người…
Ai giăng rơm rạ tháng mười
Để tôi gỡ rối nửa đời chưa xong?
__________
(1). Những chữ viết hoa in nghiêng là các địa danh gắn liền với khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
(2). Nguyễn Bỉnh Khiêm thường đến lễ ở chùa Mai Am và đã từng trả lời sứ giả Chúa Trịnh: “Giữ chùa, thờ Phật thì được ăn oản” (ý nói không nên thoán đoạt ngôi vua Lê).
Phạm Ánh Sao
CÂU THƠ ĐÒN GÁNH GIẾNG ĐÌNH
Đầu làng giếng ngọc trong xanh
Bỉnh Khiêm khăn gói độc hành sang thôn
Hương đồng thơm tận đầu non
Chuông mai vừa dứt gió còn ngẩn ngơ
Bên giếng thấp thoáng nàng thơ
Thục Dương gánh nước tóc chờ ngang vai
Câu thơ đòn gánh thử tài
Vần gieo mộng nguyệt chữ cài ý hoa
Trời cho một đoá kiêu sa
Nâu sồng ôm ấp đậm đà dáng quê
Nhà thày đầu ngõ tìm về
Nào ngờ gặp lại gái quê con thày
Tiền duyên kiếp trước vương đầy
Bỉnh Khiêm – Dương thị, nối dây tơ hồng
Thày rằng: “người khách hiền công
Dương thị hiền thục vẫn trông cửa nhà”
Bỉnh Khiêm nhu thuận hiền hoà
Trong tim tiếng nước giếng xa vọng về
Cành tre treo ngọn trăng thề
Hai người đối bóng lối quê mơ màng
Duyên xưa bén tự giếng làng
Một lần gặp gỡ một đàng giai nhân
Câu thơ gói mối ân cần
Trời se duyên nợ kết phần phu thê
Giếng xưa ai thả bùa mê
Để duyên Quan trạng xuôi về mai sau…
P.A.S
