Với hơn 200 trang sách, tập truyện ngắn “Cũng sống một kiếp” (Nhà xuất bản Dân Trí – 2026) của Trần Ngọc Mỹ giới thiệu 15 tác phẩm mà nhà văn nữ này mới sáng tác trong những năm gần đây. Tập truyện mở ra một đời sống gia đình hiện lên với đủ mọi bề bộn, nào là người chồng ngoại tình, một người cha có hai vợ, nào là cảnh người mẹ nhẫn nhục vì con, chuyện một bà cụ lẫn lộn giữa tiếng gọi của người đã khuất, rồi chuyện cậu bé lớn lên thiếu vắng mẹ. Không chọn những biến cố lớn lao, Trần Ngọc Mỹ đi vào những vết rạn rất đời thường, nơi cơm áo, ghen tị, im lặng và những lời không nói ra âm thầm bào mòn con người. Nhân vật phần lớn của Trần Ngọc Mỹ là phụ nữ, hiện diện với tư cách con gái, người vợ, người mẹ, mang trong mình những tổn thương được giấu dưới chiếc mặt nạ bình thản hay đôi mắt sắc để tự vệ.
Truyện ngắn “Mặt nạ” mở đầu cuốn truyện của Trần Ngọc Mỹ. Truyện được bắt đầu bằng một đêm trăng lạnh trên cầu và khép lại bằng câu hỏi day dứt: những vỏ bọc giả dối kia có khiến người ta mệt mỏi lắm không? Sức nặng của truyện ngắn này nằm ở một nghịch lý đạo đức được đẩy đến cùng. Người cha có hai vợ được cả nhà lặng lẽ dung túng, còn cô con gái khi trở thành người thứ ba thì bị chính gia đình và đồng nghiệp ruồng bỏ. Truyện mở bằng đêm trăng lạnh rồi mới lần ngược về quá khứ, nên người đọc biết trước kết cục mà vẫn phải đọc tiếp để hiểu vì sao. Đoạn kết đặt nhân vật ở vị trí người đã khuất, trước những biểu tượng cảm xúc và bình luận của người lạ trên mạng xã hội. Chi tiết ấy rất đương đại và lạnh gáy, cho thấy sự phán xét dễ dãi cũng là một chiếc mặt nạ. Điểm yếu là anh Thiện hơi khuôn mẫu, và câu hỏi cuối về chiếc mặt nạ nói thẳng chủ đề, trong khi để hình ảnh tự lên tiếng thì sẽ ám ảnh hơn.
Truyện ngắn “Cũng sống một kiếp” cùng tên với tập sách được tác giả Trần Ngọc Mỹ kết bằng một câu hỏi lửng về việc có nhiều tiền để làm gì, như nhắc rằng giàu hay nghèo, ai cũng chỉ sống một kiếp và ai cũng có nỗi riêng phải gánh. Truyện ngắn này có cấu trúc khéo. Nhân vật tôi khởi đầu bằng nỗi ganh tị với nhà bác Pha giàu có, đi qua tiệm gội đầu của người phụ nữ ăn chay không nhà không cửa mà vẫn thanh thản, rồi chạm tới cảnh ông cụ nhà bác Pha nằm trong biệt thự với đôi tay móng dài bết đất. Con chó già cụt chân được nâng niu như con, đặt cạnh ông cụ giàu có bị bỏ bê, là phép đối sánh sắc sảo mà không cần một lời kết tội. Truyện này của Trần Ngọc Mỹ hay ở chỗ không cho nhân vật giác ngộ dễ dàng: đến cuối chị vẫn khao khát có tiền, chỉ còn một câu hỏi lửng để lại. Phần chị chủ salon giảng về ăn chay và nhân quả hơi dài, có lúc thành thuyết giảng.
Truyện ngắn “Cho tôi về nhà” có lẽ là tác phẩm trọn vẹn nhất cả tập. Trần Ngọc Mỹ kể từ bên trong đầu bà cụ chín mươi tuổi lẫn lộn, nơi tiếng gọi của người đã khuất, cơn đói và nỗi sợ ở một mình đều có thật và có lý của nó. Không ai trong đại gia đình bị vẽ thành kẻ xấu: người bận việc, người thiếu tiền, người mệt mỏi, và chính vì vậy cảnh mừng đại thọ càng nhói. Ngày vui được dựng lên để con cháu mát mặt với làng xóm, có phông bạt, loa thùng, áo dài, karaoke, còn nhân vật chính thì bị quên cho ăn và bị chiếc micro gí sát miệng. Lời xin về nhà, thốt ra ngay giữa sân nhà mình, khép lại thành vòng tròn với nhan đề, vừa xót xa vừa mỉa mai. Chỉ đôi chỗ tác giả chen lời bình về tình yêu thương và tuổi già làm chậm nhịp, trong khi truyện vốn đã đủ sức tự nói.
Dù không ít trang viết chạm đến phản bội, mất mát và cô đơn, tập truyện của Trần Ngọc Mỹ không dừng lại ở bi lụy. Những cái ôm giữa cha con, mẹ con, lời xin lỗi muộn màng của người cha, vệt sáng ở chân trời hay ngọn lửa bếp ngày Tết đều gợi ra khả năng tha thứ và bắt đầu lại. Có thể coi đây là cuốn truyện của những con người biết đau, nhưng vẫn chọn ở lại để sống tiếp. Đến với tập truyện ngắn này, bạn đọc có thể bớt vội vàng phán xét kẻ khác, và nhìn những người thân bên cạnh mình bằng ánh mắt mềm hơn.
