Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là danh nhân văn hoá lỗi lạc thế kỷ 16. Ông được người đời tôn xưng là “Tiên tri Trạng Trình”, “Tuyết Giang phu tử” và là biểu tượng của trí tuệ, khí tiết… VHP xin chọn và giới thiệu chùm thơ của các nhà văn Hải Phòng thu được từ Trại sáng tác VHNT “Danh nhân văn hoá Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm” tháng 12/2025.
Thi Hoàng
TẠ ƠN ÁNH SÁNG
Buổi chiều trên phố Nguyễn Bỉnh Khiêm
Lạ nhỉ, cứ như là buổi sáng
Thời gian tỉnh táo hay mê sảng
Ôi thời gian biến hóa thần kỳ
Linh khí Trạng Trình đã thiên di
Lại xuôi về đất mà phát sáng
Không gian và thời gian đồng dạng
Thấm tư tưởng Người mà hồi sinh
Những trăm năm thế thái nhân tình
Biết trước những gì rồi sẽ đến
Sấm Trạng Trình ân tình thương mến
Vẫn cùng đời vun quén lo toan
Một tôi thôi trong những muôn vàn
Thừa hưởng ánh sáng Người gửi lại
Soi cho ta qua bao trở ngại
Triết học hay chính trị triền miên
Chính trị là nghệ thuật cầm quyền
Triết học là nghệ thuật tồn tại
Xin cho trong muôn trùng khôn dại
Được làm người tử tế, thế thôi.
T.H
Nguyễn Phú Ninh
LỜI THẦY NGUYỄN BỈNH KHIÊM
Lời thầy tiên liệu bao điều
Phận người chìm nổi, vương triều thịnh suy
Đất lành nơi đến nơi đi
Nơi xây thành lũy nơi thì định đô.
Chính trường nhũng nhiễu bụi mờ
Lui về dạy học bên bờ sông quê
Dắt người qua những bến mê
Lời minh triết giữa bốn bề sân si.
Càn khôn nguồn mạch nghĩ suy
Lời dân gian mãi khắc ghi bao đời
Sấm truyền tình đất ý trời
Mà không kinh động kiếp người tương thân.
Chúng con ngàn ngạt thường dân
Mong bình yên giữa giông gần bão xa
Chuyện đang đến, chuyện đã qua
Hình như thầy dặn chúng ta… lâu rồi!
N.P.N
Hà Cừ
MỘT LẦN QUÊ TRẠNG
Về Trung Am, gặp ngôi nhà lá của Người
Vẫn dáng Trạng ngồi trầm tư bên thềm vắng
Vẫn dáng học trò nghiêng mình kính cẩn
Nhưng chỉ là những tượng sáp mà thôi
Ta nhìn xa mà bỗng toát mồ hôi
Trước biến động cả một thời của vương triều Mạc
Dân lưu lạc, quan quân tan tác
Người đành về ở ẩn đất Trung Am
Dù quê hương yêu quý đến vô vàn
Vẫn đau đáu đêm ngày tìm phương giúp dân, giúp nước
Người gửi lại những tiên tri tự trái tim minh qua ngọn bút
Bao đời sau ngưỡng vọng “Sấm Trạng Trình”!
Lời của Người giờ vẫn như ánh bình minh
Vẫn soi rọi vào từng góc tối
Vẫn đánh thức con người biết tự mình sám hối
Giữ cho làng cho nước được bình yên.
_________________
* Làng Trung Am, quê Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585).
H.C
Nguyễn Thị Thuý Ngoan
ĐỌC THƠ TRẠNG TRÌNH
Thắp hương Đền Trạng chiều mưa
Năm trăm năm ấy như vừa hôm qua
Cây cao bóng phủ mọi nhà
“Văn dĩ tải đạo”(1) xót xa khóc cười
Sống thời cái ác sinh sôi
Người gieo con chữ tạc lời nhân gian
Đời còn bao nỗi trái ngang
Người đau cùng với muôn vàn nỗi đau
“Tuyết Giang”(2) cầu nối hai đầu
“Lời truyền Sấm Trạng” nhiệm màu nước non
Thời gian sóng vỗ đá mòn
Giang sơn mấy cuộc vàng son dãi dầu
Đời là một kiếp bể dâu
Giầu – nghèo – cách biệt biết đâu mà lường
“Thói đời” Người viết còn vương
Bao giờ mới hết đoạn trường Người ơi?
“Sông Hàn” sóng vỡ làm đôi
Lòng con da diết lỡ bồi giữa quê
Khói nhang day dứt con về
Lòng thành trĩu nặng tái tê thơ Người.
__________________
1. “Văn dĩ tải đạo”* là quan niệm trong văn học cổ điển. Có ý nghĩa “lấy văn học để chuyên chở đạo lý”.
2. Chữ trong ngoặc kép là thơ và địa danh quê Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Lê Phương Liên
CON VỀ XIN CHỮ THÁNH NHÂN
Một miền non nước hữu tình
Tuyết Giang hát khúc thanh bình hôm mai
Náo nức già trẻ gái trai
Về miền đất Trạng xin Ngài chữ nhân
Bóng Người ấm cửa Bạch Vân
Tiếng Người răn dạy con dân thụ trì
Học hành chăm giữ lễ nghi
Lời người soi rọi muôn vì sao xa
Dạy con êm ấm cửa nhà
Dạy con gìn giữ lá hoa môi trường
Dạy quan trọn đạo muôn phương
Lấy dân làm gốc kỷ cương trong ngoài
Cứu dân qua mọi thiện tai
Lời Người sấm dạy sông dài biển sâu
Quan san thế giới muôn màu
“Đức nhân trí hiếu” trước sau vẹn tuyền
Bước chân chạm miền đất thiêng
Xin cho con chữ thánh hiền Người ban!
L.P.L
Thy Nguyên
CON ĐƯỜNG ÁNH SÁNG
Con tìm về theo ánh sáng Trạng Trình
không phải thứ ánh sáng rực rỡ trên đỉnh tháp
là vệt sáng mỏng
len qua mái rơm
tràn qua bờ ruộng
qua tiếng gà gáy lẫn trong sương sớm quê nhà.
Ánh sáng ấy không gọi tên quyền lực
chỉ đặt một hạt minh triết
vào lòng đất lặng thinh
để cây biết lúc nào nên nở
nước biết lúc nào nên dừng.
Người đứng bên lề lịch sử
lịch sử nghiêng mình soi bóng Người
một đời đọc gió
một đời xem mây
viết mệnh nước trong tiếng thở của dân gian
lời sấm không làm kinh động lòng người
lời sấm đủ sáng
cho nhân gian biết cúi xuống tìm đi.
Con về hôm nay
quê hương trên vai
những ngã rẽ chằng chịt ánh đèn và khẩu hiệu
gặp ánh sáng Trạng Trình
lặng lẽ đời sóng Hàn
trong trăm lời nhường nhịn
một bước lui giữ đạo
một im lặng cứu được nhiều tiếng kêu.
Ánh sáng ấy không ở phía trước
ở ngay dưới bàn chân
soi bước người đi khỏi tham sân vội vã
để biết dừng đúng lúc
biết thuận theo mạch sống
mà không đánh mất mình…
Khi đêm dày lên
và thời cuộc nhiều gió xoáy
nhân gian vẫn lần theo ánh sáng Trạng Trình
như đốm lửa nhỏ
giữ cho lòng người không tắt
giữ cho đất nước bội sinh
đi qua u tối
bằng con đường tỉnh thức
tạc nhân nghĩa rộng dài…
T.N
