PHIÊN XUÂN
Không gian loang
Mùi tàn diệu núi rừng mùa động hưởng
Hương trăm năm ải dưới tầng lá mục
Mải mốt đất trời chuyển vận
Nàng Xuân “say sán”(1) ngang đây
Dông dài đêm Trừ tịch
|ắt mẳn khắc Sang canh
Phiên gác đêm đăm đắm lời hẹn
Điện thoại bỏng đường tin
Thảng hạt móc sa ngỡ bước mẹ
Giật bắn thềm rêu giọng dế mèn
Chú lính già da vương màu sốt rét
Báng súng rạn chín mỏm vai gầy
Đẫm một bên lòng nhung nhớ
Khúc khắc hơi thuốc lào xua đêm lạnh
Gọi ấm vị quê giữa ngái xa xứ sở
Cả nước rưng rưng sóng truyền hình hai người trẻ vừa trao phiên xuân
Trên chốt vắng ngàn sao như ngàn vạn tiền đồn dọc hình hài Tổ quốc
Xin đừng ngợi ca chúng tôi xấu hổ
Bé mọn chút này đâu dám gọi hi sinh
Đêm giấu niềm vui giản dị
Cuộc đời đâu dễ nhiều lần được thức với non sông
Cơn mưa dìu sa mộc vào xuân
Núi hụt hơi đua Pí Lè réo rắt
Chợ chưa phiên đã gọi mời
Gon nếp chờ tay liềm đã nồng men rủ
Theo bước già làng đón giọng gà(2), hưng hửng đón ban mai
Đón yên xuân(3) từ vòm xanh này!
_____________
(1). Say sán: Tiếng Thái có nghĩa là đi chơi hội.
(2). Đón giọng gà: Tục lệ đi đón tiếng gà đầu tiên trong đêm giao thừa của dân tộc Pu Péo, cầu mong điều tốt lành, tươi sáng cho cộng đồng.
(3). Yên xuân: Mùa xuân tươi đẹp, mùa xuân trong sương.
RÁNG CHIỀU
Kính tặng các Trung đội nữ pháo binh dân quân Kiến Thụy!
Dẻo dai hơn sú vẹt
Những người đàn bà gặt cói bãi phèn
Búi lại hơi thở trắng thời gian
Mắt giấu ký ức ngày xa
Đôi chân bấm bùn bí hiểm
Ánh mắt trắc thủ dõi đường bay, đo điểm xạ
Đôi chân máu ứa không rời trận địa
Thản nhiên đặt vinh quang vào ngăn kéo lãng quên
Chân mạ rụt rè xanh ụ pháo
Lúa đứng cái gọi đòng
Sen tỏa mềm hố bom nham nhở
Khẩu cối rỉ mỗi năm thức dậy một lần làm chứng nhân lịch sử
Hay giản đơn là gợi một hào hùng…
Gọi một xót xa…
Đất ấy, người này!
Những người đàn bà tuổi 60 lái máy cày, trồng sen đỏ
Những nữ pháo binh vác cối lội bùn lầy
Không mỏng giọng quê khi nói về cái chết
Những vầng trăng khuyết tuổi giữa đồng xuân
Những khẩu súng bộ binh rung bầm ngực mỏng
Khạc căm hờn bằng đường đạn thẳng
Bước ra từ cuộc chiến
Những người đàn bà gặt cói bãi phèn
Thản nhiên lẫn vào cỏ mật
Để lại đồng chiều một nguyên hương con gái.
MẠCH BIỂN
Khi từng dòng hải lưu chuyển hướng đẩy luồng cá ngừ không về biển Việt
Ngọn phi lao mấy mươi năm ngậm sóng gió dại dương âm thầm rũ lá
Con còng đỏ hấp háy mắt tròn ngừng vũ điệu cát
Thứ ngôn ngữ vi diệu thiên nhiên mách bảo…
Tiếng sóng hờn, biển thét phía tiền duyên
Những đứa con từ lòng biển sinh ra
Từ đơm đó, giần sàng, thúng mủng
Từ lưới chài thô vụng vươn sức trai làm chủ biển quê mình
Những đứa con đau đáu một phương
Lầm lụi bám lưới thuyền như hạt muối chạt ô nề mặn đắng
Những sông ra biển
Những lá về ngàn
Từng đoàn thuyền vượt bóng thời gian
Bươn qua nước ròng, nước kém
Bươn qua gió gào sóng chuyển
Chớp mắt mà qua vòng nhân quả
Dẫu tin yêu chẳng vợi bớt oan khiên
Đã mấy lần sóng bời trắng tang thương
Biển xé toang dòng nằm nghe lưới thở
Xót lạnh lòng triều
Dâng tiếng hời…
Gọi hồn người nương sóng về đây!
Huầy hơ… khúc hát đưa linh
“Chúc cho đất nước thái hòa, chúc cho người người no ấm
Nghề nông thì hỏa cốc phong đăng
Nghề biển thì tôm bạc cá vàng đầy đất chật bãi nhé,..”(*)
Huầy là nắng
Soi óng cước vàng
Huầy là mưa
Thuyền phơi mộng gỗ
Giọng biển sếnh sang hòa luồng sóng mở
Đăm đắm trông vời tiền duyên
Người tiếp người dựng lũy sóng trào lên
Vượt hiểm hung giăng từ lòng ai tham vọng
Trên thẳm xanh những chú chim “sẻ lửa”
Cắt cánh, chao vòng trước “tàu lạ” hung hăng
Tiếng chuông cầu thần hộ quốc an dân
Sóng truyền đi tâm thế triệu người đau đáu…
Sau cơn sóng cồn biển nén đau chia cách
Bến lại xôn xao cá bạc tôm vàng
Những đứa con cù lao, những đứa con đảo vắng
Thầm lặng ngàn năm dắt biển gặp trời
Làm cột mốc chủ quyền minh định giang sơn
Những đứa con như hồng cầu chỉ biết đổ về tim
Thắp lửa máu đào tôn vinh dân tộc
Mạch biển đập nồng nàn trong lồng ngực
Lại vững lái, vững chèo thẳng hướng mặt trời
Phía ấy là Mẹ biển ngàn đời…!
____________________
(*) Lời khấn đầu năm của ngư dân Đồ Sơn, Hải Phòng.
TIẾNG DÒNG SÔNG THAO THỨC
Xanh trong một dòng
Êm một dòng
Lặng lẽ một dòng
Một dòng lắng đọng bão dông
Sóng cuốn sông trôi
Con nước mang mang dòng trong dòng đục
Vạn chài ven sông đêm đêm đèn thức
Sông bao dung
Bao đời in bóng ngôi mặt làng lam lũ
Lắng những thịnh suy, hưng mạt
Đường cày mỏi mòn
Xới lên đỏ hồng đất núi
Cây cau cây lúa vẫn trổ bông
Con mắt làng xanh rêu ẩn dưới cội đa già
Lưu chút hồn làng trong khói hương lẩn khuất
Đêm đêm
Hơi nước phả lên ngọn tre xơ xác
Dòng Giá ẩn mình trong mạch nguồn giếng khơi
Rì rầm cội rễ
Tích nước vối nồng vị lá già
Thơm lưng cơm gạo nứt
Sông vẫn một dòng trong lưu giữ màu núi màu trời
Vẳng nghe tiếng đoàn quân năm xưa hò reo dậy sóng
Nghìn năm trơ trơ thân cọc Bạch Đằng
Giặc tan rồi
Niềm vui thắng trận hoà trong máu chảy
Lòng sông đau
Vinh quang thuộc về dân tộc
Ráng chiều buông đáy mắt vị tướng già
Thanh kiếm thiêng lưu lại mảnh đất nghèo
Thành tên xóm tên làng, thành vong núi hồn sông…
Nơi sinh ra những Lạc Long Quân chân trần lướt trên sóng bạc
Quen rồi muối mặn gừng cay
Mười ngón chân víu lấy xóm làng vững chãi
Vót gậy tầm vông theo kháng chiến trường kì
Những Âu Cơ da nâu đất núi
Tần tảo dẻo dai
Đôi mắt quả sim tím một vùng đồi
Như con chim tha hạt chát chua gieo xuống luống cày thưa
Sông dâng nước vỗ về chân núi
Thuỷ Tinh làm lành cùng Sơn Tinh cho cây chát chua cay mặn bén rễ vươn cành
Đường cày dãn ra trên trán người đàn ông
Gợn sóng âu lo phai đi trong mắt người đàn bà
Và dòng sông lại hăm hở xô mình ra biển
Chảy giữa đôi bờ sao tránh được bên bồi bên lở, dòng đục dòng trong
Sông ơi
Lắng bao chua chát đắng cay
Đất núi vị tha cởi lòng cùng sẻ chia làm hạt sa bồi cửa biển
Lắng những oan khiên thù hận
Đổ ra mênh mông
Lắng tình yêu cuộc sống
Những đôi tay gân guốc chai sần
Ngan ngát bãi ngô vừa nhú
Trắng bắp chân trần con gái đôi mươi
Vàng hoe tóc trẻ trâu lốc nhốc da cháy nắng mặt trời
Vêu vao cùng sắn ngô nướng sượng
Thảng có tiếng chim chuyền gọi nhau đầu núi
Giục buồng cau muộn ra hoa
Mưa trên sông: nước về thênh thênh
Nắng toả vàng: dòng đi nối dòng
Nao nức sóng reo trên khuông nhạc
Miên man chiều đi dưới lòng sông.
GỖ LŨA
(Lời ông)
Nếu phải ví mình với một cái gì cụ thể, ông như gốc gỗ – già nua vì tuổi tác
Bước chân đói nghèo đưa ông đến thành phố cần lao này những năm đầu thế kỷ chỉ để chứng minh tính thích nghi của loài người, để ông học làm người.
Hai bàn tay vun vén bát cơm đầy, bài học về sự chắt chiu cháu học mãi mà không mấy thuộc cứ lấp liếm rằng sởi lởi để trời cho
Những năm dài bố mẹ cháu vắng nhà, bữa cơm ngọt mắm tôm chưng và rau muống luộc, một vại bia mậu dịch cũng đắn đo. Lũn cũn theo ông tan cuộc họp, chút tiền còm cùng cháu ra hàng kem, mặt nhọ mút tay mãi không thấy chán.
Hai bàn tay này chăm cháu lớn lên, vẫn sợ ngày khuất bóng không ai che chở cháu. Con gái có thì, xuân xanh ngắn, phải biết tự cời than giữ ấm máu mình
Luẩn quẩn quê nghèo ba gian nhà ngói rộng thênh. Nhớ cháu đêm nhìn cột kèo mà đếm. Cây bưởi ngoài sân quả non trái vụ, biết lấy gì gửi ra…
Gốc mít xù xì mối xông mục ruỗng, cũng may ông già rồi mọt chả thèm xông, còn dẻo dai tới ngày ra đồng.
P.V.A
(Rút từ tập Văn học Hải Phòng 2018-2023, Tập 1 – NXB Hội Nhà văn 2023)
