Vẫn là giọng thơ êm ả, dung dị, đằm chất tự sự dựa vững trên nền truyền thống, nhưng ở tập thơ “Nhịp đập trái tim” (Nhà xuất bản Hải Phòng – 2022), nhà thơ Sơn Thủy lại tập trung viết về mảng đề tài gia đình. Đấy là những bài thơvề ông bà, cha mẹ, về anh chị em,về vợ con và những người thân yêu khác của tác giả.
Sơn Thủy mượn thơ để giới thiệu rõ từng nhân vật, để kể việc, kể người. Anh cố gắng tạo dựng chân dung người thân không chỉ tô đậmdáng vẻ bên ngoài mà chủ yếu nêu bật những tâm tình, suy ngẫm và sức vang động bên trong, nơi tầng sâu của cuộc đời mỗi người.Vẫn là người cha, người mẹ kính yêu khi ở trong thơ lại toát lêntrong từng cảnh huống cụ thể khác nhau với bao lo toan, bao vui buồn. Vẫn là những đứa cháu mến thương ấy,nhưng trong thơ lại được đặt vào khung cảnh khá riêng biệt. Đây là niềm vui ngày cháu cất tiếng chào đời, kia là nỗi mừng khi cháu lớn khôn, rồi đây nữa là không khí hạnh phúc ngày cháu yêu bi bô, tập đi, tập nói. Từ đó, tác giả kể chuyện, miêu tả bằng ngôn ngữ thơ, bằng cảm xúc chân thực của mình.
Đây là bức họa người mẹ hiền thục được vẽ bằng chất liệu thơ:
“Tảo tần sớm tối khôn nguôi
Trăng nghiêng bóng mẹ ngược xuôi bãi cồn”
(Mẹ tôi)
Người mẹ tháng ngày chạy chợ, kiếm kế, mưu sinh ấy neo lại trong tâm tưởng nhà thơ với bao kỷ niệm không thể phai mờ và càng xúc động hơn khi ở hoàn cảnh mẹ đi vào cõi vĩnh hằng:
“Ngày ấy đưa mẹ ra đồng
Cây đa cũng đứng lặng không nói gì
Đất làng mỏi bước con đi
Nghĩa trang hương khói bay nghi ngút trời
Đớn đau nói chẳng thành lời
Gốc đa trơ trọi một đời đơn côi”.
(Thanh minh viếng Mẹ)
Bài thơ viết về người cha là kỹ sư chế tạo vỏ tàu cũng bằng lối trần thuật:
“Ông vẽ những đường thẳng
Ông vẽ những đường cong
Vẽ đường chân trời
Vẽ đường chân sóng”.
(Cha tôi thiết kế)
Bươn trải cuộc đời làm thợ đóng tàu, người cha hiện rõ trong thơ Sơn Thủy với hình ảnh sáng đẹp:
“Dãi dầu mưa nắng đắng cay
Áo loang mồ hôi bạc trắng từng ngày
Đôi bàn tay chai sần ôm giấc mơ làm chủ”.
Thật cảm động trước cảnh người con viếng mộ cha trước ngày giỗ:
“Gò cao yên giấc cha nằm
Mắt rơm rớm lệ lòng thăm thẳm buồn
Gió mùa đông bấc từng cơn
Thốc vào ký ức bồn chồn thương cha”.
Với cách chọn những bối cảnh gần gũi giữa đời thường, Sơn Thủy viết về cha mẹ, ông bà, viết về người cậu, về con gái, viết về người em hay các đứa cháu trong gia đình mình.
Đây là hình ảnh cháu bé đầy năm:
“Nhật Minh tròn tuổi
Tay vẫy miệng cười
Ngoài thềm hoa giấy đỏ tươi
Bước đi chập chững kiễng vời cánh hoa”.
(Nhật Minh tròn tuổi)
Sơn Thủy có nhiều hình ảnh thơ xúc động, dễ ám ảnh hồn người, khi anh viết từ gan ruột sâu nặng đời mình ra những bài thơ chân dung chứa chan kỷ niệm.Đây là một ví dụ trong bài “Cậu tôi”:
“Tôi gom ngọn gió dông dài
Khắc trong tim một tượng đài: Cậu tôi”.
Còn đây là dòng cảm thức của tác giả khi viết thơ tặng đứa con gái thânthương từthuở ru conbébỏng trong nôi
“Nửa đêm trở dạ sinh con
Bình minh vang tiếng trẻ non chào đời
Nỗi lo chưa dứt trong người
Niềm vui tràn ngợp một trời sớm Thu”.
Anh còn viết nhiều về cháu. Về bà giáo già. Về người mặc áo dài mơ ước… Đấy là lời tâm tình vừa nhẹ nhàng, gần gũi vừa lắng đọng, kín đáo mà nhà thơ đã ở mỗi vai trò khác nhau để bộc lộ nhịp đập trái tim mình với người thân trong gia đình nhỏ, khi là con trai hiếu kính cha mẹ, người cháu kính mến ông bà, lúc là người chồng yêu thương vợ hiền, người bố tận tâm với con cái, người ông nhân từ với các cháu nhỏ. Những bài thơ chân dung ấy tưởng rất riêng cho tác giả mà lại có nét chung như bao nếp nhà khác, nhờ vậy đã nhận được sự đồng điệu của bạn đọc.
